1950'den 2015’e Siyasi Partilerin Seçim Politikaları


Bu makale 2015-05-25 16:29:47 eklenmiş ve 897 kez görüntülenmiştir.
İBRAHİM ERDAL

 

 

Tek Parti CHP döneminde İkinci Dünya Savaşı sürecinde ortaya çıkan yokluk, sefalet, askere almanın getirdiği aşırı mali yük vatandaşlarda hükümete karşı bir tepkinin oluşmasına sebep olmuştur. Bunun yanında ideolojik yapılanmanın sonucu olarak ezanın Türkçe okutulması muhafazakâr toplumda karşılık bulmamıştır. Bu sıkıntılı süreçte CHP içerisinde bulunan Adnan Menderes ve Celal Bayar gibi önderlerin toprak reformuna olan tepkileri yeni bir partinin kuruluşuna giden süreci başlatmıştır.

II. Dünya Savaşının getirdiği sıkıntılar o dönemi yaşayan büyüklerimiz tarafından “sürülerinin dağlarda saklanması, hasat edilen buğdayların toprağa gömülmesi, hayvanların saklanması” gibi örneklerle hatırlanır. Devletin vergi memurları İnönü’ye atfedilerek insanların belleğinde İnönü döneminin yokluk yılları olarak yer almıştır. Adnan Menderes 1950 seçimlerinde özellikle bu yoklukları ve ezanın Türkçe okutulmasından doğan mağduriyeti CHP üzerinden dile getirerek seçimi kazanmıştır.

Demokrat Partinin 1954 ve 1957 seçimlerinde ise en büyük seçim malzemesi “her mahallede bir milyoner yaratmak” olmuştur. İnsanların gelecek umutları üzerinden yürütülen bu politika Demokrat parti dönemindeki baskı ve yolsuzlukların halk nezdinde önemsizleşmesini sağlamıştır. Öyle ki bırakın gazetelerin kapatılması ve gazetecilerin tutuklanmasını 1954 seçimlerinden sonra Osman Bölükbaşının memleketi Kırşehir’de sürekli kazanması üzerine Kırşehir’in il statüsünden çıkarılması gibi uçuk uygulamalar bile normal görülmüştür. Demokrat Parti 1960 darbesinden sonra kapatılmasıyla yerine kurulan Adalet Partisi ve Süleyman Demirel de 1980 darbesine kadar geçen süreçte Çiftçilerin umutları üzerine bir politika benimsemiştir. Mali yükü devlet tarafından desteklenen “ucuz mazot ve gübre ile her eve bir anahtar (ev için) sloganları” yine yoksul ve orta sınıfın gelecek umutları üzerinden seçim malzemesi yapılmıştır.

         1980 darbesi sonrası “Merkez Sağ” parti geleneğini devam ettiren Turgut Özal da orta direk dediği çalışan sınıf üzerinden politikalarını devam ettirmiş Emlak Konut üzerinden orta sınıfın ev sahibi olması üzerinden politika yapmıştır. Bu dönemdeki ifade ettiği “benim memurum işini bilir” sözü de yolsuzluğun veya bozulmanın en önemli sloganı olarak zihnimizde yer etmiştir. Yine bu dönem siyasetin devlet bürokrasisi üzerine etkisinin güçlü olarak hissedildiği bir dönemdir.

1990 yıllarda Doğru Yol Partisinin Tansu Çiller ile birlikte “her eve iki anahtar” sloganı yine merkez sağın yoksul orta sınıf politikalarının devamı olmuştur. Yine gelenek bozulmadan çiftçiye devlet tarafından destekli mazot ve gübre vaatleri ön plandadır. Ancak 1990’lı yıllar siyaset tabanının değişmeye başladığı bir sürecin de başlangıcıdır. Refah Partisi-Milliyetçi Hareket Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisinin ittifakı ile yerelde ve genelde yeni bir siyaset süreci başlamıştır. Ayrıca Silahlı Kürt hareketi siyaset arenasında da HEP, DEP, HADEP gibi partilerle kendisini bağımsız oylarla mecliste göstermektedir.

         2000’li yıllar son 10 yılda yerel yönetimlerde yaptığı faaliyetlerle halkın beğenisini kazanan Milli Görüş geleneğinden gelen Fazilet Partisinde parçalanma yaşanmış aynı gelenek tabanından gelen ama “gömlek değiştiren” AKP’nin tek parti iktidarı dönemi başlamıştır.

         AKP hem muhafazakâr geleneğin başörtüsü yasağı ile 28 Şubat zulmü gibi mağduriyetini hem de merkez sağın orta ve alt sınıfın umutlarına yönelik vaatlerini güçlü bir şekilde devam ettirmiş milli görüş geleneğini merkez siyasete çekmiştir. AKP’nin alt gelir düzeyine yönelik yardım, destek, taşeron üzerinden istihdam ve devlet imkânlarında faydalandırma gibi uygulamaları halk nezdinde, yapılan yolsuzluk ve bozulmanın görülmemesini sağlamış yeni tek parti dönemi “çalıyor ama çalışıyorlar” gibi bir söylemi doğurmuştur. Bütün tek parti dönemlerinde olduğu gibi bu dönemde de güç zehirlenmesi ile devlet mülkü üzerinde yağma ve yolsuzluk yaşanmıştır.

         CHP’ye gelince: CHP özellikle 1965 yılından itibaren kendisini ortanın solunda olarak tarif etmiş ancak politikalarını solun gerektirdiği gibi sosyal politikalar üzerine değil kuruluşu itibariyle rejimin veya statükonun devamını sağlama üzerine inşa etmiştir. Atatürk’ün partisi algısı üzerinden yapılan propagandalar yoksul orta ve alt sınıfın dikkatini çekmemiştir. 1970’li yıllarda Bülent Ecevit ile birlikte “Ak Günlere” programıyla çiftçiye topraktan bahseden CHP iktidar ortağı olmuş halktan tekrar ilgi görmüştür. Ancak bugüne kadar CHP merkezli sol gelenek, Laiklik ilkesine bağlılık anlamında, bir şeriat korkusundan kendisini alamamıştır. Uzun yıllar sonra ilk defa CHP laiklikten bahsetmeyi bırakarak 2015 seçimlerinde çiftçinin tohumundan, Köylünün mazotundan, emeklinin maaşından, taşeronun kadrosundan bahsetmektedir. Bu politikanın yıllardır kafalarda yerleşmiş olan Yokluk=CHP algısını silip silemeyeceği bu seçimlerde görülecektir.

         MHP ise kuruluşunda bu yana seçim politikasını vatanın bütünlüğü devletin birliği zemininde komünizm 1990’lardan bu yana da PKK karşıtlığı üzerine inşa etmiştir. Buna rağmen terörün en yoğun olduğu 1990-1996 yıllarında MHP haltan umulan desteği görememiş halk “her eve iki anahtar” yani umudun peşine gitmiştir. Bu durum MHP için meydanlarda ifade edilen “Şehit geldikçe oyu artıyor” söyleminin haksızlığını ispat etmiştir. Ortanın altı bir seçmen kitlesine sahip olan MHP siyasi tarihinde ilk defa bu seçimlerde bu kitlenin ihtiyaçlarına daha çok yönelmiş zaten 9 Işık doktrinlerinde belirtikleri Çiftçinin mazot, gübre ve mali desteği gibi temel çözümleri dile getirmişlerdir.

         2015 seçimleri Türk siyasi hayatında muhalefetin iktidarı zorladığı bir seçim olacaktır. Çünkü halkın ihtiyaçları üzerinden siyaset geliştiren bir muhalefet iktidarın en önemli denetçisidir. Asıl olan hesap verebilen bir iktidar ile hesap sorabilen bir muhalefetin olmasıdır. Halk için gerekli olan ise İktidarın yaptığı hizmetlere saygı duyarken hizmet esnasında yapılan yolsuzluklardan kaygı duyabilmesidir.

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
Manşet yanı
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Blok 1
Arşiv Arama
- -
Blok 2
Anket
Blok 3.Reklam Alanı
Anamur Haber
© Copyright 2018 Gazi Soft. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.
GÜNDEM
Kadına Şiddet
Anayasa Haberleri
Trafik Kazaları
Yerel Seçimler
SPOR
Galatasaray
Fenerbahçe
Basketbol Haberleri
Şampiyonlar Ligi
SİYASET
Devlet Bahçeli
Kemal Kılıçdaroğlu
AKP Haberleri
EĞİTİM
Eğitim Haberleri
Eğitim Bakanlığı
A.Ö.L.
Eğitim Portalı
DÜNYA
Anamur Haber
Avrupa Haberleri
Amerika Gündemi
Suriye İç Savaş
Arıkan Meselesi