GÜNCEL
Giriş Tarihi : 21-10-2021 12:00   Güncelleme : 21-10-2021 12:00

Anamur Muzu Üzerindeki Oyunlar, fiyat Orantısızlığı ve yaklaşan Tehlike..

Anamur Muzu Üzerindeki Oyunlar, fiyat Orantısızlığı ve yaklaşan Tehlike..

Anamur’da Muz Serasında Bahçe Günü Programı Düzenlendi.

Anamur ilçesinde Grant Naine muz yetiştirilen ve yüzde yüz başarı sağlanan Begüm Başkur’un  muz serasında Tekfen Tarım organizasyonunda Ziraat Yüksek Mühendisi Bünyamin Kozak sunumu ile Bahçe Günleri programı düzenlendi.

Bir çok muz üreticisinin katılım sağladığı programda Ziraat Yüksek Mühendisi Bünyamin Kozak, Muzun tarihçesini, Dünyada üretim aşamalarını, yaşadığı zorlukları, sıkıntıları, muzdaki hastalıkları ve muzdaki gelişmeleri en ince ayrıntısına kadar anlattı.

Dünyada en çok üretilen Muzun nesli Tükendi.

Yerli Muzun en güçlü rakibi çikita muzla üretim ve rekabet piyasasındaki geçirdiği serüvene de değinen Kozak, Çikita muzun Avrupa’ya hızlı bir açılımla başladığı muz markası olan 1700-1900’lü yıllar arasında dünyada üretimi yapılan  Gros Michel (uzun boylu büyük hevenkli, parmakları uzun ) ile Amerikada üretim yapmış ve bu konuda yol kat etmiş iken, Gros Michel marka muza Panama hastalığı adı verilen damar tıkanıklığı, TR4 isimleri ile bilinen hastalıktan dolayı dünyada nesli tükendiğini. Yine o firma Kavendiç ve bodur Kavandiç azman çeşidi olan muzları üretmeye başladığını  ve şu anda dğünyada Muz üretimi yapan firmalar, labaratuvarlar  muzdaki bu fasaryum hastalığına dayanıklı yeni çeşitler geliştirmek için çalışmalar yaptığını  ifade eden Kozak, Panama hastalığının şu anda bölgemizde ve Anamur’da da görülmeye başladığını belirterek üreticilere bu hastalığa karşı dikkatli olmaları ve önlem almaları gerektiğini kaydetti. Panama hastalığının en çok yayılma şeklinin seralarda hasat yapan işçilerin dezenfekte edilmemeleri ile artacağını belirten Kozak üreticileri bir kez daha uyardı. Kozak, 1999 yılında Amerika’da geliştirilen Grand Naine sadece bir yıl sonra yani 2000 yılında Türkiye’ye 200 adet fide olarak getirilerek Alanya’da ekildiğini ve Grand Naine Muz cinsinin bu şekilde ülkeye girmiş olduğunu, bunun akabinde geliştirilerek, bodur ve azman cinslerinin de ortaya çıkarıldığını anlatarak, Grand Naine cinsinin diğer muz cinslerine göre taraklar arasında nerdeyse fark olmadığını bir düzeyde olduğunu, yerli muzda olan Muzun orta kısmında yer alan kahverengi çizgi şeklinde mantarik hastalığın grand naine’de görülmediğini yılın her mevsiminde bölgede yetiştiği için piyasada kabul gördüğünü, fiyat dengesinde de orantıyı sağladığını ifade etti.

Anamur Muzu Üzerindeki Oyunlar ve Fiyat Orantısızlığı..

Anadolu Ajansı Muhabirinin sorularını da yanıtlayan Ziraat Yüksek Mühendisi Bünyamin Kozak, şu an bulunduğumuz Muz serasının Anamur’daki diğer seralardan farkı varmı? Veya burada ilkleri yaşadığınız durum nedir? Sorusuna Kozak; “şu an bulunduğumuz bölge şimdiye kadar Anamur’da muz yetiştirmeye uygun bir bölge değildi. Dranaj olarak uygun değildi. Arazi olarak tuzlu bir bölge bun nedenlerle muz üretimine ıslahlarla yeni açılan bir bölge. İkincisi muz fidelerinin sırta dikim dediğimiz bir dikim şekli olan bir sera. Tüm muz üreticilerinde yüzde 1 oranında sırta dikim. O yüzden de burası önemli. Üçüncüsü damlamanın tekrar kullanılması, sulama ve gübrelemenin. Dördüncüsü ise  sürekli verimde kullandığımız Grand Naine çeşidi olması. “ Dedi.

Son Günlerde Anamurlu Muz üreticisi endişelendiren bazı gelişmeler ver bunlardan bir tanesi muz’daki fiyat orantısızlığı ikincisi de eski yıllarda sadece Anamur’da üretilen muzun şu anda Adana’dan Manavgat’a kadar yayılması. ikincisi Muzun kitabını da yazan bir uzman olarak bu konuda üreticiye tavsiyeleriniz ne olur? Sorusuna Kozak, ” Muz’da fiyat hareketleri önemli. Bu hareketler üreticimizi de ciddi anlamda rahatsız ediyor. Bu fiyat hareketleri diğer meyve ve sebzelerle kıyasladığımız zaman örneğin turfanda yeşil Erik’te bir bakıyorsunuz 200 liradan satışa çıkıyor ertesi gün 100’ya bir iki gün sonra 5 liraya kadar düşmüş. Bu nektarinde aynı, şeftalide aynı. Yani üretim yerindeki değeri ile pazardaki değeri arasında çok uçurumlar var. Ama muzda bu 12 ay hasadın yaygınlaşmasıyla bu kadar aşırı oynamalar olmuyor. Örneğin geçen yıl 5 lira ile 8 lira arasında oynadı. Yani iki kat bile sayılmaz. Geçenlerde tartışmaların olduğu günlerde 5 liradan birkaç gün alındı satıldı ama taban fiyat 6 lira oldu. Yani yüzde ellinin yine altında. Muzda üretim yerindeki satışa Pazar satışı arasında iki kattan fazla fark yok. Anamur’da muz serada 6 liraya satılırken İstanbul’da tüketiciye satışta maksimum 12 liraya satılıyor. Tabi bunun içerisinde maliyetlerde var. Sadece buraki sıkıntı anında 8 liradan 6 liraya düştü. Buradaki düşüşün sebebi muzda bazı oyunlar var bir diğeri de Manavgat bölgesindeki tek ürün muzun bir anda piyasaya girmesi oldu. Ancak şu anda Manavgat’taki yoğunluk bitti. Taban fiyatımız 6 liraya sabitlendi. Burada üreticinin yapması gereken ürünü 12 aya yayması gerekiyor tavsiyemiz bu. Bir diğer konu ise bakanlık 25 milyon lira yatırım kredisi desteği veriyordu. Bu destekten yararlanarak muz serasın büyük çapta yatırımlar yapanlar oldu. Ancak bakanlık şimdi 25 milyon liralık yatırım kredisini 2 milyon liraya düşürdü bu nedenle de girişimcilerin büyük ölçekli muz yatırımları durdu. Buda Anamur muzunun fiyat dengesine katkı sağlıyor.” Dedi.

Muzda Yaklaşan Tehlike

Kozak,”Var Olan Seraların Ayakta Kalma Mücadelesi verdiği bir Döneme Giriyoruz..!”

Kazak, girdi fiyatlarındaki  maliyetlerle yeni seraların yapılmasının neredeyse mümkün olmadığını, var olan seraların ayakta durma mücadelesi verdiğini belirterek, muz sera yapımında kullanılan, demir, naylon, damlam ve sulama ekipmanlarının aşırı artışlardan dolayı sera yapımının durma noktasına geldiğini söyledi. Kozak var olan seraları ayakta tutmak gerekiyor. Şu anda var olan seraların ayakta kalma mücadelesinin başladığı bir döneme giriyoruz.” İfadelerine yer verdi.